Nasze umowy najmu – FAQ
Umowa wynajmu mieszkania to dokument regulujący relację właściciel–najemca, zawierający: dane stron, opis lokalu, wysokość czynszu i warunki płatności, okres najmu, zasady wypowiedzenia, odpowiedzialność za naprawy oraz zapisy dotyczące kaucji i rozliczeń. Chroni prawa obu stron i daje jasność w codziennej współpracy.
Umowa najmu instytucjonalnego to rozwiązanie, które daje właścicielowi dużo większe bezpieczeństwo niż zwykła umowa. Dzięki niej w razie problemów z najemcą można szybciej odzyskać lokal, a dodatkowe zapisy chronią regularne wpływy z czynszu i minimalizują ryzyko strat finansowych.
Umowa najmu instytucjonalnego zawiera standardowe dane strony i lokalu, okres najmu, czynsz i zasady płatności, a także obowiązkowe oświadczenie najemcy w formie aktu notarialnego, w którym zobowiązuje się do dobrowolnego opuszczenia lokalu i rezygnacji z prawa do lokalu socjalnego.
Najem okazjonalny wymaga aktu notarialnego, w którym najemca zobowiązuje się do dobrowolnego opuszczenia lokalu po zakończeniu umowy, oraz wskazania adresu zastępczego. Zwykły najem tego nie wymaga, przez co proces ewentualnej eksmisji jest dłuższy i bardziej złożony.
Najem okazjonalny i instytucjonalny różnią się poziomem zabezpieczenia mieszkania oraz wymaganymi formalnościami. Najem okazjonalny mogą stosować tylko osoby fizyczne nieprowadzące działalności gospodarczej. Najem instytucjonalny przeznaczony jest dla firm lub osób prowadzących działalność w zakresie wynajmu. Oba wymagają aktu notarialnego, ale w instytucjonalnym nie ma obowiązku wskazywania lokalu zastępczego, a procedura odzyskania mieszkania jest prostsza i bardziej pewna.
Wynajmujący korzysta z ochrony przewidzianej w przepisach (np. prawo do terminowego otrzymywania czynszu czy kontroli stanu lokalu w umówionych terminach), ale w praktyce największe znaczenie mają zapisy umowy najmu. To one decydują o możliwościach egzekwowania płatności, zabezpieczenia mieszkania i szybkiego działania w razie problemów z lokatorem.
Umowa najmu powinna być zawsze zawierana w formie pisemnej (lub ew. elektronicznej), mimo że prawo dopuszcza również formę ustną. Pisemna umowa jasno określa prawa i obowiązki stron, a przy najmie dłuższym niż rok jest konieczna, by uniknąć automatycznego uznania jej za zawartą na czas nieokreślony.
Najem okazjonalny to specjalna umowa na czas oznaczony (do 10 lat) dla osób fizycznych. Wymaga aktu notarialnego z oświadczeniem najemcy o poddaniu się egzekucji i wskazania lokalu zastępczego, co pozwala właścicielowi lokalu szybciej odzyskać lokal.
Najem okazjonalny to prawnie uregulowana forma wynajmu dająca właścicielowi wyższą ochronę – wymaga aktu notarialnego z oświadczeniem egzekucji i umożliwia sprawniejszą eksmisję w razie problemów z najemcą niż zwykła umowa najmu.
Najem okazjonalny potencjalnie zwiększa bezpieczeństwo właściciela (względem zwykłej umowy najmu), ale wymaga dodatkowych formalności – aktu notarialnego, zgłoszenia do urzędu skarbowego i wskazania lokalu zastępczego przez najemcę. To ostatnie często bywa problematyczne: jeśli w momencie eksmisji adres okaże się nieaktualny, procedura odzyskiwania mieszkania może się znacznie wydłużyć. Dlatego coraz częściej rekomenduje się najem instytucjonalny, w którym proces eksmisji jest pewniejszy – przepisy przewidują skierowanie najemcy do noclegowni socjalnej, gdzie miejsce zawsze się znajdzie.